Ο χατζιής [Hajji (الحجّي)] είναι ένα τίτλος που απονέμεται σε κάθε μουσουλμάνο που ολοκληρώνει το Χατζ [Hajj( حَجّ‎)]  του στην Μέκκα. Το Hajj είναι το ετήσιο προσκύνημα στην Μέκκα, κάτι που πρέπει να εκτελέσουν τουλάχιστον μια φορά στης ζωής τους.

Τον τίτλο χατζιής δεν έφερναν μόνο οι προσκυνητές αλλά και διάφοροι γέροντες στις μουσουλμανικές κοινότητες, ως τιμητικό τίτλο. Ο τίτλος έμπαινε πριν από το όνομα του ατόμου έτσι αν το όνομα ήταν Joshua Omo γινόταν Hajji Joshua Omo.

Το έθιμο του χατζιή πέρασε και στην θρησκεία των χριστιανών, έτσι όποιος πήγαινε να προσκυνήσει στον Τάφο Του Χριστού, στους Αγίους Τόπους και να βαφτιστεί στον Ιορδάνη ποταμό, τον ονόμαζαν χατζιή. Μάλιστα έβαζαν και την λέξη χατζιής μπροστά από το επώνυμο τους έτσι αν το όνομα ήταν Χρίστος Κυριάκου, γινόταν Χρίστος Χατζιήκυριακου.

Επειδή στα παλιά χρόνια το ταξίδι στους Αγίους Τόπους ήταν μακροχρόνια και γινόταν, συνήθως, από άντρες, που αναγκαστικά άφηναν την σύζυγο τους εκτεθειμένη, ο τίτλος του χατζιή χρησιμοποιούταν σκωπτικά και γι’ αυτόν που τον απάτα η γυναίκα του.

“Ρε, είσαι εσού του Άη Τάφου,

τžαι τούτα εν’ σαν της ελάφου (κέρατα)”

“Δεν είναι ανάγκη φίλε μου να πας στον Ιορδάνη

αν θέλεις να γενής Χατζής κάμνω σε μάνι-μάνι”

“Έκαμεν τον χατζιή δίχα να πάει να προσιύνηση”

Συνοψίζοντας το κείμενο να αναφέρω ακόμα μια ενδιαφέρον λέξη, κοντινή του χατζιής, την χατζίνα όπου έχει διαφορετική ερμηνεία. Βασικά έχει την έννοια της προξενήτρας όπου προσπαθεί να φέρει κοντά ένα άνδρα με μια γυναίκα.

* Το κείμενο είναι αφιερωμένο στο πολύ καλό μου φίλο, Γιώργο Χατζηβαρνάβα.