Συχνά ακούμε γκρίνιες και αντιδράσεις για τη βία στα σημερινά βιντεοπαιχνίδια, όπως το Mortal Kombat ή το GTA. Κατηγορούνται ότι δείχνουν υπερβολικές σκηνές αίματος και ότι «διαφθείρουν» τους νέους. Όμως η βία δεν είναι καινούρια εφεύρεση, της ψηφιακής εποχής. Υπήρχε πολύ πριν και μάλιστα διδάσκεται στα σχολεία μέσα από τα μεγάλα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως η Ιλιάδα του Ομήρου.
Στην Ιλιάδα, η βία είναι παντού. Το έπος περιγράφει με λεπτομέρειες σφαγές, ακρωτηριασμούς και μάχες γεμάτες αίμα. Όταν ο Έκτορας σκοτώνει τον Πάτροκλο, του παίρνει την πανοπλία και τη φοράει, αποκτώντας δόξα μέσα από τον θάνατο. Ο Αχιλλέας, τυφλωμένος από οργή, ορκίζεται να κόψει το σώμα του Έκτορα κομμάτια και να φάει τις σάρκες του ωμές. Στη συνέχεια, δένει το πτώμα του στο άρμα του και το σέρνει μπροστά στα μάτια των Τρώων, προκαλώντας φρίκη.
Αλλά οι εικόνες βίας δεν σταματούν εκεί. Ο Αγαμέμνονας σκοτώνει τον Ιππόλοχο, του κόβει τα χέρια και στέλνει το σώμα να κυλήσει «σαν κορμός» ανάμεσα στους στρατιώτες. Ο Μενέλαος καρφώνει το δόρυ στο πρόσωπο του Πάνδαρου, με την αιχμή να περνά μέσα από το μάγουλο, τα δόντια και τη γλώσσα. Ο Αχιλλέας σκοτώνει τον Πολύδωρο με ένα χτύπημα στην πλάτη τόσο δυνατό, που τα σπλάχνα του ξεχύνονται στα χέρια του. Αυτές οι περιγραφές είναι τόσο σκληρές που θα μπορούσαν να σταθούν αυτούσιες σε ένα σύγχρονο παιχνίδι ή ταινία.
Η Ιλιάδα διδάσκεται ως αριστούργημα, και πράγματι είναι. Όμως δείχνει ξεκάθαρα ότι η βία δεν είναι προϊόν της σημερινής κουλτούρας. Είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία, στη μυθολογία και στη λογοτεχνία μας. Όπως τότε, έτσι και σήμερα, η βία συνεχίζει να γοητεύει, να τρομάζει και να μας κάνει να σκεφτούμε για τη φύση του ανθρώπου.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η βία δεν μένει στη φαντασία. Οι πόλεμοι που βλέπουμε γύρω μας, καλή ώρα στην Παλαιστίνη, στην Ουκρανία, στην Υεμένη, οι εικόνες καταστροφής στις ειδήσεις, αποδεικνύουν ότι όσα περιγράφει ο Όμηρος ή όσα βλέπουμε σε παιχνίδια δεν είναι απλά ιστορίες. Είναι μια πραγματικότητα που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, σε κάθε εποχή.
