Δύσκολα θα βρεις άνθρωπο στην Κύπρο που να μην είπε έστω μία φορά στη ζωή του «άι σιχτίρ που δαμέ!» — άλλοτε θυμωμένος, άλλοτε για αστείο κι άλλοτε επειδή κάτι παραλίγο να γίνει.
Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό siktir, που σημαίνει «άι γαμήσου». Βέβαια, σαν Έλληνες που είμαστε και θεωρούμε ότι τα πάντα προέρχονται από τη γλώσσα μας, ισχυριζόμαστε συχνά ότι το «σιχτίρ» δεν είναι τουρκικό, αλλά ελληνικό και ότι προέρχεται από τη λέξη «οικτίρω». Αυτό, βέβαια, δεν ισχύει.
Διαβάστε επίσης:
Εσσιέξιξι ποιον μαζί σου…!
Μια ακόμη κυπριακή έκφραση τουρκικής προέλευσης, που από βαριά βρισιά πέρασε με τα χρόνια στην καθημερινή αγανάκτηση.
Στην Κύπρο τη χρησιμοποιούμε και με την αρχική της έννοια, όχι όμως μόνο έτσι.
Άι σιχτίρ, ρε μαλάκα…
Τη χρησιμοποιούμε για να διαολοστείλουμε κάποιον:
Ασιχτιρίστου που δαμέ, να μεν σε πατσαρκάσω..!
Μπορεί όμως να δηλώνει και το «παραλίγο» ή το «παρά τρίχα»:
Άι σιχτίρ, εν έκατσεν η πίλλια να κερτήσω.
Διαβάστε επίσης:
Ζίλικουρτιν να φκάλεις…!
Μια παλιά κυπριακή κατάρα που έρχεται από τα τουρκικά και, όπως το «σιχτίρ», απέκτησε με τον καιρό περισσότερες από μία χρήσεις.
Η έκφραση είναι αρκετά γνωστή και σε άλλες βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Σερβία, όπου χρησιμοποιείται με σημασία παρόμοια με τη δική μας.
Κλείνοντας, αξίζει να αναφέρουμε πως στη Θράκη υπάρχει ένας χορός που χορεύεται κυρίως σε γάμους και ονομάζεται «σιχτίρ χαβασί». Είναι μονότονος και γρήγορος, και σκοπός του είναι να κουράζει τον κόσμο και να τον προτρέπει να φύγει.
Κάτι σαν το γαμοπίλαφο στην Κρήτη, που σερβίρεται συχνά ως τελευταίο πιάτο στους γάμους που παλαιότερα κρατούσαν τρεις μέρες. Άμα το φας, είναι λες και ήρθε η ώρα να ασιχτιριστείς…!
Φωτογραφία: Eren Sarigul
