Ο Γιάννης Μεντώνης, γνωστός σε όλους μας ως «Φιρφιρής», καταγόταν από την Αμμόχωστο και είχε ρίζες και από τη Χίο, από την πλευρά του πατέρα του. Από μικρός αγάπησε ιδιαίτερα το θέατρο, λαμβάνοντας μέρος σε πολλές σχολικές εορτές, όπου μιμείτο κυρίως τον Καραγκιόζη.
Το 1960 άφησε την Κύπρο για να πάει στην Αγγλία και να σπουδάσει στη Royal Academy of Dramatic Art του Λονδίνου. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του είχε την ευκαιρία να συνεργαστεί με το Θέατρο Τέχνης του Γιώργου Ευγενίου στο «Θέατρο Παράγκα».
Όταν επέστρεψε στην Κύπρο, το 1965, προσλήφθηκε στο ΕΘΟΣ, το θέατρο της ΣΕΚ, όπου έλαβε μέρος στο έργο «Πυγμαλίων και Γαλάτεια» του Πάνου Ιωαννίδη, σε δική του σκηνοθεσία. Την ίδια περίοδο γνωρίστηκε με τον Βλαδίμηρο Καυκαρίδη, που σκηνοθέτησε το «Βοσκαρέτιν» του Μιχάλη Κυριακίδη το 1965 και το «Κορίτσι με το κορδελάκι» του Νότη Περγιάλη το 1966.
Διαβάστε επίσης
Η σχέση των ABBA με την Κύπρο
Μια λιγότερο γνωστή ιστορία από την Αμμόχωστο του 1970, όταν οι μελλοντικοί ABBA βρέθηκαν στο νησί και τραγούδησαν πριν ακόμη δημιουργηθεί επίσημα το συγκρότημα.
Συνέχισε να εμφανίζεται στον θίασο του ΕΘΟΣ, συμμετέχοντας σε διάφορες επιθεωρήσεις, όπως το «Βουράτε πριν να λείψει» και το «Εδώ Μπαϋράκ». Για το τελευταίο να πω πως οι ηθοποιοί έκαναν διαφήμιση του «Εδώ Μπαϋράκ» με έναν γάιδαρο στη Λήδρας και την Ονασαγόρου!
Αργότερα ο Γιάννης Μεντώνης συνεργάστηκε με πολλούς θιάσους, όπως τον «Θίασο Γέλιου», στην επιθεώρηση «Ο παπάς κρατεί τα’ ασσιήν» του Δημήτρη Παπαδημήτρη, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε και με τη δημοσιογραφία, εκδίδοντας την εβδομαδιαία «Καλλιτεχνική Επιθεώρηση» και το περιοδικό «Θέατρο και Κινηματογράφος».
Στη συνέχεια ο Γιώργος Φιλής τον κάλεσε να συνεργαστούν στην ταινία «Αγάπες τζιαι καμοί», όπου έπαιξε τον ρόλο του Κολαούζου. Η ταινία συγκαταλέγεται στις πρώτες και σημαντικότερες προσπάθειες του κυπριακού κινηματογράφου.
Μετέπειτα συνεργάστηκε με τον «Οργανισμό Μουσικού Θεάτρου» του Βλαδίμηρου Καυκαρίδη, όπου υποδύθηκε τον Χουσεΐν Γκούσλια στο θεατρικό έργο «Ναστρεντίν Χότζας» του Γεράσιμου Σταύρου.
Διαβάστε επίσης
Τσόντες, Emmanuelle και Κύπρος: Μια μικρή ιστορία του ερωτικού σινεμά
Μια διαφορετική σελίδα από την ιστορία του κινηματογράφου στην Κύπρο, με ξένες παραγωγές, γυρίσματα στο νησί και γνωστούς Κύπριους ηθοποιούς.
Η πρώτη του εμφάνιση ως «Φιρφιρής», ο ρόλος που θα εκτόξευε τη φήμη του, έγινε στο «Κατωθκιόν της Μαδαρής» του Μιχάλη Πιτσιλίδη, σε σκηνοθεσία Βλαδίμηρου Καυκαρίδη. Η σειρά προβλήθηκε από το ΡΙΚ και ήταν η πρώτη ελληνόφωνη τηλεοπτική σειρά που μεταδόθηκε σε παγκύπρια βάση.
Τη μεγάλη επιτυχία του χαρακτήρα εκμεταλλεύτηκε ο Γιάννης Μεντώνης και στη συνέχεια, δημιουργώντας διάφορες κινηματογραφικές παραγωγές με ήρωες τον «Φιρφιρή» και την «Πομιλορού», την οποία υποδυόταν η Δέσπω Φαρμακαλίδου.
Εκείνη την περίοδο, όταν ο «Φιρφιρής» ήταν στα φόρτε του, πήγε στην Αθήνα και γύρισε την ταινία «Ο Φιρφιρής στην Αθήνα» με τη Γεωργία Βασιλειάδου, την Άννα Καλουτά, την Αλέκα Στρατηγού, τον Τάκη Μηλιάδη και άλλους Έλληνες ηθοποιούς.
Το 1973 δημιούργησε και τον δικό του θίασο, τον «Θίασο Φιρφιρή», με τον οποίο ανέβασε επιθεωρήσεις όπως «Βάστα τον πούντον σου Παπά» του Σώτου Ορείτη, «Μεσ’ την καρκιάν της Μαδαρής» του Πετρασίτη, «Αχ Αράφατ» του Σώτου Ορείτη και άλλες. Επιπλέον, δημιούργησε τα «Στούντιο Μεντώνης», όπου γυρίστηκαν αρκετές κυπριακές ταινίες, ενώ ασχολήθηκε και με το ραδιόφωνο και υπήρξε ένας από τους πρώτους ιδρυτές του Fred TV στη Λάρνακα.
Ο διάσημος «Φιρφιρής» έπαιξε σε πάμπολλες ταινίες και θεατρικές παραστάσεις, πριν προσβληθεί από μια σπάνια ασθένεια που επιβάρυνε σοβαρά την υγεία του. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ένιωθε ξεχασμένος και πικραμένος, όπως είχε πει ο ίδιος:
«Δεν με θυμήθηκε ούτε μισός ηθοποιός εκτός από την “Πομηλουρού”. Είμαι εδώ και περιμένω, δεν χάθηκα».
Ο Γιάννης Μεντώνης άφησε την τελευταία του πνοή στις 2 Ιουνίου 2014.
