Απόκριες ονομάζουμε το διάστημα των 3 εβδομάδων του Τριωδίου, που οδηγεί στην Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Τριώδιο, είναι το λειτουργικό βιβλίο της εκκλησίας, που περιλαμβάνει τους ύμνους των κυριακών, από την Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο πριν την τελετή της Αναστάσεως. Λέγεται έτσι διότι οι περισσότεροι Κανόνες του Όρθρου (πρωινή Ακολουθία) περιέχουν 3 ωδές, ενώ συνήθως περιέχουν 9 ωδές.
Όσον αφορά τις 3 εβδομάδες του Τριωδίου, η πρώτη λέγεται Προφωνή, γιατί αποτελεί την προαναγγελία της Μ. Τεσσαρακοστής, η δεύτερη λέγεται Κρεατινή, γιατί ο κόσμος καταναλώνει κρέας και η τρίτη λέγεται της Τυροφάγου ή της Τυρινής, γιατί αρχίζει η αποχή από το κρέας έτσι επιβαλλόταν η χρήση τυριών και γαλακτερών σαν ενδιάμεση άσκηση μεταξύ της κρεατοφαγίας και της νηστείας.
Σχετικά με την Τσικνοπέμπτη, που εμπεριέχεται στην Κρεατινή, ο λόγος που επιλέχθηκε η μέρα Πέμπτη και όχι Τετάρτη ή κάποια άλλη μέρα, είναι γιατί στην Ορθόδοξη Εκκλησία τις Τετάρτες και τις Παρασκευές γίνονταν νηστείες, έτσι η επιλογή της Πέμπτη ήταν πιο λογική για να γιορτάζεται. Ο λόγος που ονομάζεται έτσι η Τσικνοπέμπτη, το οφείλει στην τσίκνα, που είναι η χαρακτηριστική μυρωδιά του λίπους του κρέατος που ψήνεται στα κάρβουνα.
Συνοψίζοντας να αναφέρω πως η λέξη αποκριά προέρχεται από το ἀπό + κρέως (< κρέας) δηλαδή αποχή από το κρέας. Το ίδιο σημαίνει και η λέξη καρναβάλι, που προέρχεται από την ιταλική λέξη carnevale, όπου carnem είναι το κρέας και levare σημαίνει σηκώνω, αφαιρώ. Ανάλογες γιορτές, δηλαδή φαγοπότι και μασκαρέματα, υπάρχουν και σε άλλες χώρες όπως στην Γερμανία, το Schmutziger Donnerstag και στην Αμερική, το Mardi Gras.
