Η αγάπη δεν θεωρείται πάντα αυτονόητο δικαίωμα, όσο περίεργο κι αν ακούγεται. Και αυτό ισχύει όχι γιατί οι άνθρωποι δεν μπορούν να την νιώσουν αλλά γιατί το συναίσθημα επιτρέπεται μόνο μέσα σε αυστηρά καθορισμένα πλαίσια. Όταν αυτά τα πλαίσια ξεπεραστούν, η αγάπη παύει να είναι προσωπική υπόθεση και μετατρέπεται σε λόγο τιμωρίας.
Στην Ινδονησία, ένα ζευγάρι καταδικάστηκε δημόσια επειδή διατηρούσε ερωτική σχέση χωρίς να είναι παντρεμένο. Αυτός και μόνος ο λόγος στάθηκε αρκετός για να θεωρηθεί παραβίαση των θρησκευτικών κανόνων. Η τιμωρία ήταν σωματική, με στόχο όχι μόνο το ίδιο το ζευγάρι, αλλά και τον παραδειγματισμό της κοινωνίας: 140 μαστιγώματα — 100 για σεξ εκτός γάμου και 40 για κατανάλωση αλκοόλ.
Το γεγονός αυτό δεν αφορά απλώς μια αυστηρή νομοθεσία. Αγγίζει κάτι βαθύτερο, το πώς η θρησκεία, όταν μετατρέπεται σε μηχανισμό ελέγχου, παρεμβαίνει στον πιο προσωπικό χώρο του ανθρώπου. Δεν περιορίζεται στο τι πιστεύεις, αλλά επεκτείνεται στο πώς αγαπάς, ποιον επιλέγεις και αν έχεις το δικαίωμα να το ζήσεις.
Όταν η αγάπη πρέπει να εγκριθεί από κάποιον/κάποιους, παύει να είναι ελεύθερη. Όταν τιμωρείται, δεν εξαφανίζεται, αλλά αλλοιώνεται. Οι άνθρωποι δεν σταματούν να αγαπούν· μαθαίνουν να το κάνουν σιωπηλά, με φόβο και ενοχή. Κι αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Μια κοινωνία που δεν απαγορεύει απλώς πράξεις, αλλά διαμορφώνει συνειδήσεις που φοβούνται το ίδιο τους το συναίσθημα.
Η καταδίκη του ζευγαριού δεν αφορά μόνο δύο ανθρώπους. Είναι μια υπενθύμιση ότι σε ορισμένα μέρη του κόσμου η αγάπη δεν είναι πράξη ελευθερίας, αλλά ρίσκο. Και όσο ο έρωτας αντιμετωπίζεται ως παράβαση, τόσο η ανθρωπιά υποχωρεί μπροστά στον φόβο της ανυπακοής.
Ούτε να αγαπηθούμε πλέον — και αυτό λέει πολλά.
Καλλιτέχνης: Saba Soleymani
