Στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’50, στους εξωτερικούς τοίχους των βρεφοκομείων, υπήρχε ένα ειδικά διαμορφωμένο κουτί: η βρεφοδόχος. Εκεί άφηναν τα βρέφη τους γονείς που δεν μπορούσαν να τα μεγαλώσουν. Χωρούσε έως δύο μωρά. Όταν τη βρίσκανε γεμάτη, κάποιοι άφηναν το παιδί στα σκαλιά.

Οι κύριοι λόγοι που το εγκατέλειπαν ήταν η φτώχια ή ότι ήταν εξώγαμο, κάτι ντροπιαστικό για την εποχή. Γι’ αυτές τις οικογένειες, το κουτί ήταν η εύκολη λύση. Πρόσφερε την ανωνυμία στην πράξη και μια ελπίδα για την τύχη του βρέφους.

Διάβασε επίσης:
David Seymour – Τα παιδιά που δεν πρόλαβαν να γίνουν παιδιά
Παιδιά της μεταπολεμικής Ευρώπης σε ιδρύματα, νοσοκομεία και κατεστραμμένες πόλεις. Ο David Seymour φωτογραφίζει την απώλεια της παιδικής ασφάλειας και την ανάγκη για φροντίδα.

“Κιβώτιον ευμέγεθες δυνάμενον να χωρεί έως δύο βρέφη εξηπλωμένα. Το τοιούτον εντοιχίζεται παρά την εξώθυραν των βρεφοκομείων, προς τον σκοπόν να εκτίθενται εν αυτώ κρυφά τα δι’ ένα οιονδήποτε λόγον απορριπτόμενα ή εγκαταλειπόμενα νεογνά ή βρέφη. Ως δε ήθελεν αποτεθεί εκεί το παιδίον, αυτόματος ηλεκτρικός κώδων αγγέλλει την πράξιν ταύτην της εγκαταλείψεως”.

Μεγάλη Ελληνική εγκυκλοπαίδεια

Το κουδούνι ειδοποιούσε το προσωπικό ότι ένα ακόμη βρέφος περίμενε φροντίδα. Η είσοδός του στο ίδρυμα, όμως, δεν εξασφάλιζε πάντοτε την επιβίωσή του.

Στο Λεύκωμα ζωής της φωτογράφου Βούλας Παπαϊωάννου αναφέρεται πως, την περίοδο 1947–1950, πέθαναν 230 βρέφη μόνο στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Αθηνών, κυρίως λόγω έλλειψης φαρμάκων.

Διάβασε επίσης:
Ο λιμός στην Ολλανδία και τα παιδιά με τα κουτάλια
Τον χειμώνα του 1944–1945, ένα κουτάλι συνόδευε πολλά παιδιά στην αναζήτηση τροφής. Οι φωτογραφίες τους κρατούν ζωντανή τη μνήμη μιας παιδικής ηλικίας σημαδεμένης από την πείνα.

Η βρεφοδόχος υπήρξε καταφύγιο για πολλά παιδιά. Η ιστορία της, όμως, θυμίζει και πόσο μόνοι μπορούσαν να μείνουν οι γονείς και πόσο απροστάτευτα τα βρέφη, όταν η ανάγκη τους για βοήθεια ήταν μεγαλύτερη από τη διαθέσιμη φροντίδα.