Στην Κύπρο ακούς συχνά την λέξη ζίλικουρτιν αν και να είμαστε ειλικρινείς δεν είναι καμιά ευγενική λέξη, αντιθέτως. Συνήθως την συναντάμε μετά την λέξη φάουσα, έτσι έχουμε την φράση “φάουσα τζαι ζίλικουρτι”.
Η λέξη μας έρχεται από το τούρκικο Kızıl kurt και κυριολεκτικά σημαίνει κόκκινος λύκος, αλλά είναι και ένα κόκκινο σκουλήκι {πιθανώς το παράσιτο Strongylus vulgaris} που εγκαθίσταται στο παχύ έντερο των αλόγων και των γαϊδάρων και ρουφάει το αίμα τους με αποτέλεσμα να παρατηρείται φούσκωμα στην κοιλιά τους. Πιθανώς να είναι κάποιο είδος όγκου ή καρκίνου.
Από το παράσιτο μάλλον πήραμε την ερμηνεία του έτσι έχουμε και τα ρήματα ζιλικουρτιάζω, που δεν χρησιμοποιείται ιδιαίτερα πλέον και σημαίνει καταβροχθίζω με λαιμαργία.
Κάθουνται τζαι ζιλικουρκιάζουν έσσιει τρεις ώρες
Μάνι μάνι εζιλικούρκιασες το φαΐν
Όπως έγραψα πολλές φορές στο παρελθόν, οι ερμηνείες των λέξεων ολισθαίνουν έτσι σήμερα χρησιμοποιείτε είτε ως κατάρα, αλλά κυρίως ως ενναλακτική του σκάσε, αν και στην κυπριακή το ζίλικουρτι αντηχεί πολύ πιο άσχημα. Θα λέγαμε ότι το σκάσε είναι πιο ευγενικό!
ζίλικουρτιν να φκάλεις
Πέραν όμως αυτής της ερμηνείες η λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σαν τζόκερ, εννοώ να την βάλεις κάπου στην πρόταση σου και να δώσεις ένα άλλο νόημα. Για παράδειγμα εννοώντας κάτι ποσοτικό όπως
Έβαλεν μας ένα ζίλικουρτιν τρίποντα εψές
ή πως έχεις ζεσταθεί
Εννά φκάλλω ζιλικούρτιν με τούντον σάκκο
Φωτογραφία: tracingstories [Instagram]
