Browsing Category

Κυπριακά

Πειρατεία στην Κύπρο – 1320

Κατά Μάρτιον τοϋ 1320 δύο γαλέραι καί μία φούστα*, προερχόμενοι έκ Μαλβαζίας (Μονεμβασίας) καί Ρόδου, προσήγγισαν εις τόν λιμένα τής Λεμησσοϋ. Οί oδηγοϋντες τα πλοΐα ταϋτα πειραταί, έπιπεσόντες κατά τάς μεταμεσονύκτιους ώρας κατά του Γουήδου Ιβελίνου, κειμένου άσθενοΰς έν τή έπαύλει αύτοϋ τής Επισκοπής, καί άφ ού έτραυμάτισαν ένα των υπηρετών αύτοΰ, Έπιφάνιον καλούμενον, διήρπασαν τούς έν τω οΐκω θησαυρούς, ήχμαλώτισαν τήν σύζυγον, ένα υίόν κάι μίαν θυγατέρα τοΰ Γουΐδου καί άπήλθον εις τά πλοΐά των.

Continue Reading

Φάουσα να φκάλεις

Η φάουσα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη φαγοῦσα, θηλυκή μετοχή του αορίστου φαγών, του ρήματος ἐσθίω = τρώω. Η φάουσα είναι συνώνυμο της λέξης φαγέδαινα έτσι σε πολλά μέρη της Ελλάδας μπορείς να την συναντήσει και μ’ αυτή την ονομασία.

“φαγέδαινα ἥ μου σαρκὸς ἐσθίει ποδός”

Αισχύλος

Η λέξη αν και ακούγεται μέχρι σήμερα, έπαψε να χρησιμοποιείται με την πρωταρχική της σημασία εδώ και αρκετό καιρό. Η φάουσα ήταν το έλκος που διαβρώνει και σαπίζει τις σάρκες. Πιθανόν να οφειλόταν σε καρκίνο, σύφιλη, γάγγραινα ή σε πληγή με στοιχεία κακοήθειας.

Continue Reading

Η Κύπρος στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο – Μικρό ιστορικό

Με την κήρυξη του πολέµου, απ’ την Μ. Βρετανία ενάντια στη Γερµανία, στις 3 Σεπτεµβρίου 1939, σήµανε έµµεσα και την είσοδο της Κύπρου στον Β΄ Παγκόσµιο. Η Κύπρος, απ’ το 1878, ήταν κτήµα της Μ. Βρετανίας, έτσι ήταν έµµεσα εµπλεκόµενη στον πόλεµο. Όπως απεδείχθη µετέπειτα, η Κύπρος ήταν στα στρατηγικά σχέδια του Αδόλφου Χίτλερ.

Continue Reading

Η αθασιά της Αϊσιές αν έσιει αθάσια ας έσιει

Πάντοτε διερωτώμουν γιατί τα αμύγδαλα τα λέμε αθάσια στην Κύπρο.  Αν και το έψαξα 2-3 φορές στο αχανές διαδίκτυο ποτέ μου δεν κατάφερα να βρω μια απάντηση.

Την λύση την βρήκα στο βιβλίο του κ. Νίκου Σαραντάκου, “Λέξεις που χάνονται: Ένα ταξίδι σε 366 σπάνιες λέξεις”. Σύμφωνα με το βιβλίο του, λέγονται αθάσια λόγω της Θάσου. Από πολύ παλιά, το όμορφο νησί, έβγαζε πολύ καλά αμύγδαλα έτσι οι αρχαίοι τα ονόμαζαν θάσια ή θιάσια. Μάλιστα οι Βυζαντινοί είχαν ένα αναψυκτικό από αμύγδαλα, ίσως ανάλογο της σουμάδας, που το έλεγαν θασόρροφον. Η λέξη δεν ακούγεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με εμάς, που την χρησιμοποιούμε αρκετά.

Continue Reading

Τζιερατωμένοι (κερατάδες) σύζυγοι

Σήμερα θα αναφερθούμε στους τζιερατωμένους, τους απατημένους συζύγους δηλαδή, γι’ αυτό παρακαλείστε όπως κρατήσετε την οποιαδήποτε συζήτηση σε ένα πολιτισμένο επίπεδο!

Η σχέση του απατημένου συζύγου με τα κέρατα μας πάει πολλά χρόνια πίσω και συγκεκριμένα στον 2ον αιώνα μ.Χ.  Όπως αναγράφει ο κ. Νίκος Σαραντάκος στο blog του, στο “Ονειροκριτικόν” του Αρτεμίδωρου Δαλδιανού, αναφέρει κάποιον που επρόκειτο να παντρευτεί και είχε δει όνειρο ότι καβαλούσε κριάρι και έπεσε, “ἡ γυνή σου πορνεύσει καὶ τὸ λεγόμενον κέρατα αὐτῷ ποιήσε”, άρα η σύνδεση υπήρχε από τότε.

Continue Reading

Το δασικό πρόβλημα της Κύπρου – 1879

‘Η προσοχή τής νέας Κυβερνήσεως εστράφη, καί πολύ ορθώς, προς τό δασικόν τής νήσου ζήτημα. ‘Η άλλοτε πολύδασος Κύπρος νϋν έκινδύνευε νά στερηθή εντελώς τών δασών της, χάρις είς τήν άναλγησίαν τής τουρκικής διοικήσεως, ήτις άν παρετείνετο έπί τινα έτι χρόνον, ή Μεσόγειος θά έστερεΐτο, κατά τήν ύπερβολικήν πάντη, παραστατικωτάτην δμως τοϋ Μαδών έκφρασιν, μιας νήσου καί θ’ άπε’κτα ένα έπί πλέον βράχον.

Continue Reading

Παστουρμάς – Μικρό ιστορικό

Ο παστουρμάς προέρχεται από την κεντροδυτική Ασία και παράγεται σε πάρα πολλές χώρες. Πρώτη σε παραγωγή είναι η Τουρκία.

Μες το μαχαλά πέφτει κουμπουριά

οι Ζεϊμπέκηδες χορεύουν στου Δελή Θρακιά

Πίνουνε ρακί τρώνε παστουρμά

και χτυπάνε τα ποδάρια με τα γεμενιά

Γιώργος Νταλάρας – Η γιορτή των ζεϊμπέκηδων

Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό pastιrma που σημαίνει πιέζω. Λέγεται έτσι λόγω του τρόπου που το παρασκεύαζαν. Αφού πίεζαν το κρέας σε 2 κομμάτια ξύλου, δεμένα σφιχτά με σχοινί για να αποβάλει τα υγρά του και να αφυδατωθεί, το αλάτιζαν για να γίνει παστό ώστε να διατηρηθεί περισσότερο.

Continue Reading

Κυριάκος Καρνέρα – Αρκόντοι τζαι φτωσιοί

Μες το σιμιντιρόχτιστον, τζι’ ακάμωτον χωράφιν,

έμπηκα τζι’ εία μνήματα, εία σταυρούς στημένους,

τζιαι πάνω τους να φαίνεται, να μολοά να γράφει,

γρονολοΐαν τζι’όνομαν, τους λας τους πεθαμμένους.

Τζι’ εία τζιαι μνήμαν του φτωχού, τζιαι του αρκόντου μνήμαν,

με γύρου γύρου κάντζιελλα, άγαλμαν τζιαι τζιειούριν,

μα του φτωχού του πάφτωχου, μεσάνυχτον πισσούριν,

τζι’έκλαψα τζι’αναστέναξα, τζιαι χώστηκα στο κρίμαν.

Τζιαι φάνην μ’έσιησεν η γη, τζιαι ρούφησεν με κάτω,Continue Reading

Σεισμοί και λιμοί στην Κύπρο του 1267

‘Εκλιπόντος δέ διά του θανάτου του Ούγου καί του τελευταίου άρρενος Λουζινιάνος, τό στέμμα περιήλθεν είς τόν Ούγον τής Ισαβέλλας, τόν γνωστόν μέχρι τουδε ήμιν ώς Ούγον τής Αντιοχείας όστις έστέφθη βασιλεύς τής Κύπρου περί τά τέλη Δεκεμβρίου τού 1267 έν τω ναώ τής άγιας Σοφίας τής Λευκοσίας ύπό τού πατριάρχου τών Ιεροσολύμων Γουλιέλμου.

Continue Reading

Παττίχα – Μικρό ιστορικό

Το αγαπημένο φρούτο των κυπρίων είναι η παττίχα. Την τρώμε με χαλλούμι, αναρή, πόλιπιφ και ότι άλλο φανταστείς. Η Ινδή που ζει στην γειτονιά την τρώει με αλάτι!

Το φρούτο μας έρχεται από την δυτική Αφρική και φυτρώνει παντού. Η καλλιέργεια της ξεκίνησε τον 2ον αιώνα π.Χ..

Από το εσωτερικό του μπορείς να κάνεις γλυκά, χυμούς και άλλα. Εμείς χρησιμοποιούμε και τα παττιχόφυλλα για να κάνουμε “γλυκό του κουταλιού”. Σε μερικές χώρες χρησιμοποιούν και τα κουκούτσια, απ’ όπου παράγουν λάδι.

Continue Reading