Browsing Category

Κυπριακά

Η αθασιά της Αϊσιές αν έσιει αθάσια ας έσιει

Πάντοτε διερωτώμουν γιατί τα αμύγδαλα τα λέμε αθάσια στην Κύπρο.  Αν και το έψαξα 2-3 φορές στο αχανές διαδίκτυο ποτέ μου δεν κατάφερα να βρω μια απάντηση.

Την λύση την βρήκα στο βιβλίο του κ. Νίκου Σαραντάκου, “Λέξεις που χάνονται: Ένα ταξίδι σε 366 σπάνιες λέξεις”. Σύμφωνα με το βιβλίο του, λέγονται αθάσια λόγω της Θάσου. Από πολύ παλιά, το όμορφο νησί, έβγαζε πολύ καλά αμύγδαλα έτσι οι αρχαίοι τα ονόμαζαν θάσια ή θιάσια. Μάλιστα οι Βυζαντινοί είχαν ένα αναψυκτικό από αμύγδαλα, ίσως ανάλογο της σουμάδας, που το έλεγαν θασόρροφον. Η λέξη δεν ακούγεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με εμάς, που την χρησιμοποιούμε αρκετά.

Continue Reading

Τζιερατωμένοι (κερατάδες) σύζυγοι

Σήμερα θα αναφερθούμε στους τζιερατωμένους, τους απατημένους συζύγους δηλαδή, γι’ αυτό παρακαλείστε όπως κρατήσετε την οποιαδήποτε συζήτηση σε ένα πολιτισμένο επίπεδο!

Η σχέση του απατημένου συζύγου με τα κέρατα μας πάει πολλά χρόνια πίσω και συγκεκριμένα στον 2ον αιώνα μ.Χ.  Όπως αναγράφει ο κ. Νίκος Σαραντάκος στο blog του, στο “Ονειροκριτικόν” του Αρτεμίδωρου Δαλδιανού, αναφέρει κάποιον που επρόκειτο να παντρευτεί και είχε δει όνειρο ότι καβαλούσε κριάρι και έπεσε, “ἡ γυνή σου πορνεύσει καὶ τὸ λεγόμενον κέρατα αὐτῷ ποιήσε”, άρα η σύνδεση υπήρχε από τότε.

Continue Reading

Το δασικό πρόβλημα της Κύπρου – 1879

‘Η προσοχή τής νέας Κυβερνήσεως εστράφη, καί πολύ ορθώς, προς τό δασικόν τής νήσου ζήτημα. ‘Η άλλοτε πολύδασος Κύπρος νϋν έκινδύνευε νά στερηθή εντελώς τών δασών της, χάρις είς τήν άναλγησίαν τής τουρκικής διοικήσεως, ήτις άν παρετείνετο έπί τινα έτι χρόνον, ή Μεσόγειος θά έστερεΐτο, κατά τήν ύπερβολικήν πάντη, παραστατικωτάτην δμως τοϋ Μαδών έκφρασιν, μιας νήσου καί θ’ άπε’κτα ένα έπί πλέον βράχον.

Continue Reading

Παστουρμάς – Μικρό ιστορικό

Ο παστουρμάς προέρχεται από την κεντροδυτική Ασία και παράγεται σε πάρα πολλές χώρες. Πρώτη σε παραγωγή είναι η Τουρκία.

Μες το μαχαλά πέφτει κουμπουριά

οι Ζεϊμπέκηδες χορεύουν στου Δελή Θρακιά

Πίνουνε ρακί τρώνε παστουρμά

και χτυπάνε τα ποδάρια με τα γεμενιά

Γιώργος Νταλάρας – Η γιορτή των ζεϊμπέκηδων

Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό pastιrma που σημαίνει πιέζω. Λέγεται έτσι λόγω του τρόπου που το παρασκεύαζαν. Αφού πίεζαν το κρέας σε 2 κομμάτια ξύλου, δεμένα σφιχτά με σχοινί για να αποβάλει τα υγρά του και να αφυδατωθεί, το αλάτιζαν για να γίνει παστό ώστε να διατηρηθεί περισσότερο.

Continue Reading

Κυριάκος Καρνέρα – Αρκόντοι τζαι φτωσιοί

Μες το σιμιντιρόχτιστον, τζι’ ακάμωτον χωράφιν,

έμπηκα τζι’ εία μνήματα, εία σταυρούς στημένους,

τζιαι πάνω τους να φαίνεται, να μολοά να γράφει,

γρονολοΐαν τζι’όνομαν, τους λας τους πεθαμμένους.

Τζι’ εία τζιαι μνήμαν του φτωχού, τζιαι του αρκόντου μνήμαν,

με γύρου γύρου κάντζιελλα, άγαλμαν τζιαι τζιειούριν,

μα του φτωχού του πάφτωχου, μεσάνυχτον πισσούριν,

τζι’έκλαψα τζι’αναστέναξα, τζιαι χώστηκα στο κρίμαν.

Τζιαι φάνην μ’έσιησεν η γη, τζιαι ρούφησεν με κάτω,Continue Reading

Σεισμοί και λιμοί στην Κύπρο του 1267

‘Εκλιπόντος δέ διά του θανάτου του Ούγου καί του τελευταίου άρρενος Λουζινιάνος, τό στέμμα περιήλθεν είς τόν Ούγον τής Ισαβέλλας, τόν γνωστόν μέχρι τουδε ήμιν ώς Ούγον τής Αντιοχείας όστις έστέφθη βασιλεύς τής Κύπρου περί τά τέλη Δεκεμβρίου τού 1267 έν τω ναώ τής άγιας Σοφίας τής Λευκοσίας ύπό τού πατριάρχου τών Ιεροσολύμων Γουλιέλμου.

Continue Reading

Παττίχα – Μικρό ιστορικό

Το αγαπημένο φρούτο των κυπρίων είναι η παττίχα. Την τρώμε με χαλλούμι, αναρή, πόλιπιφ και ότι άλλο φανταστείς. Η Ινδή που ζει στην γειτονιά την τρώει με αλάτι!

Το φρούτο μας έρχεται από την δυτική Αφρική και φυτρώνει παντού. Η καλλιέργεια της ξεκίνησε τον 2ον αιώνα π.Χ..

Από το εσωτερικό του μπορείς να κάνεις γλυκά, χυμούς και άλλα. Εμείς χρησιμοποιούμε και τα παττιχόφυλλα για να κάνουμε “γλυκό του κουταλιού”. Σε μερικές χώρες χρησιμοποιούν και τα κουκούτσια, απ’ όπου παράγουν λάδι.

Continue Reading

Hala Sultan Tekke: Η ιστορία του Tekke στην Λάρνακα και ο Μητροπάνος

Το Hala Sultan Tekke, που το ονομάζουμε απλά Tekke (ισλαμικό σχολείο/μοναστήρι), είναι μουσουλμανικό τέμενος που βρίσκεται στην Λάρνακα, κοντά στην αλυκή. Είναι από σημαντικότερα μνημεία του μουσουλμανικού κόσμου.

Η παράδοση αναφέρεται στην Umm Haram, συγγένισσά  του προφήτη Μωάμεθ, η οποία τον βοήθησε να ξεφύγει από την Μέκκα για την Μεδίνα το 622. Γι’ αυτήν προφήτεψε ότι θα ταξίδευε μαζί με άλλους πιστούς, “σαν βασίλισσα στο θρόνο της”.

Continue Reading

Στρηνιάρης

Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη στρῆνος, που έχει την έννοια της φιληδονίας, της λαγνείας, της ορμής για συνουσία, του σεξουαλικού πόθου, του δαίμονα που κυριεύει την ψυχή (σχετικά με το σεξ) αλλά και την αλαζονική χλιδή και πολυτέλεια.

Στην Κύπρο την χρησιμοποιούμε με διάφορες έννοιες. Για παράδειγμα:

με την έννοια του ωραίου ντυσίματος

Continue Reading

Το έθιμο των μάσκουλων (τσάκρες)

Σήμερα θα αναφερθούμε σε ένα επικίνδυνο πασχαλινό έθιμο, το ρίξιμο των μάσκουλων, που οι σημερινοί νέοι τα ονομάζουν τσάκρες!

Τα μάσκουλα, δεν ήταν ακριβώς όπως τις σημερινές τσάκρες αλλά σαν μια βόμβα μικρής κλίμακας. Ήταν μπρούντζινες κυλινδρικές κατασκευές όπου είχαν μια βαθιά υποδοχή στο κέντρο και μια πιο μικρή τρύπα στα πλάγια, κοντά στην βάση και συγκοινωνούσαν μεταξύ τους. Τα γέμιζαν με μπαρούτι και από μακριά τα άναβαν. Μετά από κάποια δευτερόλεπτα άκουγες την τρομερή έκρηξη. Τα μάσκουλα δεν χρησιμοποιούνταν από μικρούς αλλά μόνο από μεγάλους. Τις περισσότερες φορές τα μάσκουλα ανήκαν στην εκκλησία του χωριού.

Continue Reading