Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν σου ζητούν να τις προσέξεις αμέσως.
Δεν κάνουν θόρυβο.
Στέκονται απλά μπροστά σου και, όσο τις κοιτάζεις, αρχίζουν σιγά σιγά να ανοίγουν.
Έτσι αισθάνομαι τη φωτογραφική δουλειά της Helena Georgiou.
Στην ενότητα αυτή, η μοναχικότητα δεν παρουσιάζεται σαν ένα απλό συναίσθημα. Περισσότερο μοιάζει με τόπο. Με έναν χώρο εσωτερικό, σιωπηλό, όπου ο άνθρωπος στέκεται ανάμεσα στην παρουσία και την απουσία.
Οι ανθρώπινες μορφές στις φωτογραφίες της είναι συχνά μικρές μέσα στο τοπίο. Δεν έρχονται να κυριαρχήσουν στην εικόνα. Υπάρχουν διακριτικά, σχεδόν αθόρυβα. Κάποιες φορές μοιάζουν σαν να έχουν βρεθεί εκεί τυχαία. Άλλες φορές σαν να περίμεναν από πάντα εκεί.
Γύρω τους υπάρχουν δρόμοι, καρέκλες, βάρκες, δέντρα, άδειοι ορίζοντες, γραμμές που επαναλαμβάνονται. Πράγματα απλά. Καθημερινά. Κι όμως, μέσα από τη ματιά της, αυτά τα πράγματα αποκτούν μια άλλη βαρύτητα. Μιλούν για στάση, για αναμονή, για μνήμη, για μια πορεία που δεν φαίνεται.
Η Helena Georgiou είναι πολυβραβευμένη φωτογράφος. Αυτό όμως που με ενδιαφέρει περισσότερο εδώ δεν είναι οι διακρίσεις της, όσο η ησυχία της ματιάς της. Ο τρόπος που κοιτάζει τον άνθρωπο χωρίς να τον εξηγεί υπερβολικά. Χωρίς να τον μεγαλώνει τεχνητά. Τον αφήνει μικρό μέσα στον κόσμο, αλλά όχι ασήμαντο.
Στη δουλειά της υπάρχει, νομίζω, ένας απόηχος από τη σκέψη του Γιάννη Γαΐτη. Από εκείνη την ιδέα του ανθρώπου που επαναλαμβάνεται, που χάνεται μέσα στο πλήθος, που μοιάζει ίδιος με τους άλλους και παρ’ όλα αυτά παραμένει βαθιά μόνος.
Μόνο που στις φωτογραφίες της Georgiou η μοναξιά δεν γίνεται κραυγή. Γίνεται παύση.
Μια άδεια καρέκλα μπορεί να μοιάζει με κάποιον που έφυγε.
Μια βάρκα ακίνητη μπορεί να θυμίζει ένα ταξίδι που δεν έγινε.
Ένας δρόμος μπορεί να μοιάζει με ερώτηση.
Ένα δέντρο μόνο του μπορεί να σταθεί σαν άνθρωπος.
Το ασπρόμαυρο βοηθά αυτή τη σιωπή. Αφαιρεί το περιττό. Κρατά το φως, τη σκιά, τη γραμμή, το κενό. Δεν κάνει τις εικόνες πιο φτωχές. Τις κάνει πιο γυμνές. Και ίσως γι’ αυτό πιο αληθινές.
Κοιτάζοντας αυτή τη δουλειά, δεν νιώθω ότι η μοναξιά παρουσιάζεται ως εγκατάλειψη. Περισσότερο ως ένας χώρος σκέψης. Ένας τόπος όπου ο άνθρωπος μένει για λίγο μόνος με τον εαυτό του.
Και αυτό είναι που κρατώ περισσότερο από τις φωτογραφίες της Helena Georgiou:
ότι μέσα στη σιωπή τους δεν υπάρχει κενό.
Υπάρχει παρουσία.
Μια μικρή ανθρώπινη παρουσία,
που παρ’ όλο που στέκεται στην άκρη του κόσμου,
επιμένει ακόμη να φαίνεται.
Βιογραφικό
Η Helena Georgiou είναι φωτογράφος με σπουδές στο Interior Design, την Ιστορία της Αρχιτεκτονικής και τη Φωτογραφία.
Σπούδασε επίσης Αρχαιολογία και Ιστορία, ενώ κατέχει μεταπτυχιακό στη Διαχείριση Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Η δουλειά της κινείται ανάμεσα στη φωτογραφία δρόμου, το ντοκουμέντο, το πορτρέτο, το τοπίο και την εννοιολογική εικόνα.
Στο έργο της κυριαρχούν η σιωπή, η μνήμη, η ανθρώπινη παρουσία και η αναζήτηση του ιδιαίτερου μέσα στο καθημερινό.
Τα τελευταία χρόνια πειραματίζεται και με την ψηφιακή επεξεργασία εικόνας και την τεχνητή νοημοσύνη, ως προέκταση της φωτογραφικής της γλώσσας.
Έχει λάβει διεθνείς διακρίσεις και το έργο της έχει παρουσιαστεί σε σημαντικούς χώρους και διοργανώσεις, όπως το Xposure International Photography Festival, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Somerset House στο Λονδίνο.
