Υπάρχουν σκέψεις που στην αρχή σου φαίνονται παράξενες. Όσο τις σκέφτεσαι όμως, τόσο σε ανησυχούν.
Μία από αυτές ανήκει στον Δάντη. Στην Κόλαση του, τοποθετεί τους απατεώνες βαθύτερα από τους βίαιους. Οι δολοφόνοι βρίσκονται στον έβδομο κύκλο. Οι ψεύτες, οι κόλακες, οι χειραγωγοί κατεβαίνουν πιο κάτω.
Για να το καταλάβουμε, η κόλαση του Δάντη αποτελείται από εννέα κύκλους που βυθίζονται όλο και βαθύτερα στη γη. Κάθε κύκλος αντιστοιχεί σε μια βαρύτερη μορφή διαφθοράς. Όσο πιο χαμηλά, τόσο πιο σοβαρό το κακό. Είναι μια ηθική κλίμακα.
Στους ανώτερους κύκλους βρίσκονται αμαρτήματα όπως η λαγνεία και η λαιμαργία. Πιο κάτω η βία και οι δολοφόνοι. Κι όμως, κάτω από αυτούς δεν βρίσκονται πιο αιμοδιψείς εγκληματίες, αλλά άνθρωποι του λόγου, όσοι εξαπάτησαν.
Γιατί;
Είναι το ψέμα χειρότερο από τον φόνο;
Αλήθεια σημαίνει να βλέπεις τα πράγματα όπως είναι. Να μην τα ωραιοποιείς, να μην τα παραμορφώνεις, να μην τα προσαρμόζεις στις επιθυμίες σου.
Το ψέμα κάνει το αντίθετο. Δημιουργεί μια ψεύτικη εικόνα μέσα στο μυαλό του άλλου. Όποιος πιστεύει ένα ψέμα δεν ζει πια μέσα στον ίδιο κόσμο. Παίρνει αποφάσεις με λάθος δεδομένα. Εμπιστεύεται εκεί που δεν πρέπει.
Η ζημιά δεν φαίνεται πάντα.
Είναι σιωπηλή και ίσως γι’ αυτό πιο επικίνδυνη.
Ο Δάντης μοιάζει σύγχρονος. Σήμερα η αλήθεια συχνά παραμορφώνεται. Οι λέξεις δεν χρησιμοποιούνται πάντα για να πουν αυτό που είναι, αλλά για να επηρεάσουν. Το ψέμα γίνεται αφήγηση. Και η πραγματικότητα μοιάζει σχετική.
Κι όμως, χωρίς μια κοινή αίσθηση του τι είναι αληθινό, τίποτα δεν στέκεται. Ούτε οι σχέσεις, ούτε η εμπιστοσύνη, ούτε η κοινωνία.
Ίσως αυτό θέλει να μας πει ο Δάντης: το πιο βαθύ κακό δεν είναι μόνο αυτό που πληγώνει το σώμα, αλλά αυτό που αποκόπτει τον άνθρωπο από την αλήθεια.
Και όταν χαθεί η αλήθεια, όλα τα υπόλοιπα ακολουθούν.
