Browsing Category

Φράσεις – Λέξεις

Η αθασιά της Αϊσιές αν έσιει αθάσια ας έσιει

Πάντοτε διερωτώμουν γιατί τα αμύγδαλα τα λέμε αθάσια στην Κύπρο.  Αν και το έψαξα 2-3 φορές στο αχανές διαδίκτυο ποτέ μου δεν κατάφερα να βρω μια απάντηση.

Την λύση την βρήκα στο βιβλίο του κ. Νίκου Σαραντάκου, “Λέξεις που χάνονται: Ένα ταξίδι σε 366 σπάνιες λέξεις”. Σύμφωνα με το βιβλίο του, λέγονται αθάσια λόγω της Θάσου. Από πολύ παλιά, το όμορφο νησί, έβγαζε πολύ καλά αμύγδαλα έτσι οι αρχαίοι τα ονόμαζαν θάσια ή θιάσια. Μάλιστα οι Βυζαντινοί είχαν ένα αναψυκτικό από αμύγδαλα, ίσως ανάλογο της σουμάδας, που το έλεγαν θασόρροφον. Η λέξη δεν ακούγεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με εμάς, που την χρησιμοποιούμε αρκετά.

Continue Reading

Παττίχα

Σήμερα θα αναφερθούμε στο πιο αγαπημένο φρούτο των Kυπρίων, την παττίχα, όπου την τρώμε μόνη της, με χαλλούμι, με αναρή, με πόλιπιφ και ότι άλλο φανταστείς. Πάντως η Ινδή που ζει στην γειτονιά μου βάζει αλάτι πάνω!

Η παττίχα μας έρχεται από την δυτική Αφρική και φυτρώνει σχεδόν σε όλα τα μέρη. Η καλλιέργεια της ξεκίνησε από τον 2ον αιώνα π.Χ. και από τότε ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Continue Reading

Στρηνιάρης

Η λέξη στρηνιάρης προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη στρῆνος, που έχει την έννοια της φιληδονίας, της λαγνείας, της ορμής για συνουσία, του σεξουαλικού πόθου, του δαίμονα που κυριεύει την ψυχή (σχετικά με το σεξ) αλλά και την αλαζονική χλιδή και πολυτέλεια.

Εμείς στην Κύπρο χρησιμοποιούμε την λέξη με διάφορες έννοιες. Για παράδειγμα:Continue Reading

Κόλαση

Η κόλαση είναι αρχαία ελληνική λέξη που προέρχεται από το ρήμα κολάζω, που είχε ως πρωταρχική σημασία το κλαδεύω. Η λέξη έχει την προέλευση της στην λέξη κόλος όπου την χρησιμοποιούσαν για τα ζώα που είχαν κομμένο κέρατο, ακρωτηριασμένο πόδι ή κομμένη ουρά, δηλαδή κολοβό. Η σημασία της λέξης μετέπειτα πήρε την έννοια συγκρατώ από κάτι άσχημο και μετέπειτα πήρε την σημασία του σωφρονισμού.

Continue Reading

Τούτη εν γενέκα μου τζαι τούτη εν καύκα μου

Σήμερα θα γράψουμε για την λέξη καύκος (α), μια λέξη που όταν ήμουν έφηβος την άκουγες σχεδόν καθημερινά στις συζητήσεις εν αντιθέσει με τους σημερινούς έφηβους που δεν γνωρίζουν καν την σημασία της.

Ο καύκος(α), είναι ο γκόμενος, η εξωσυζυγική σχέση ή το αγόρι (κοπέλα) που έχεις δεσμό μαζί του αλλά όχι ο νόμιμος σύζυγος. Η λέξη προέρχεται, πιθανότατα (υπάρχουν και άλλες ετυμολογίες), από την αρχαία ελληνική λέξη καῦκος που είναι ένα είδος ποτηριού, η κούπα, αυτή που μοιάζει με τα σημερινά ποτήρια του κρασιού.

Continue Reading

Γης Μαδιάμ: Μικρό ιστορικό

Ο Μαδιάμ ήταν ένας από τους γιους που απέκτησε ο Αβραάμ με την Χετούρα. Οι απόγονοι του Μαδιάμ είχαν ονομαστεί Μαδιανίτες.

Η περιοχή που κατείχαν οι Μαδιανίτες ήταν γνωστή ως Μαδιάμ ή γη Μαδιάμ. Κατά γενική παραδοχή οι Μαδιανίτες ζούσαν στο βορειοδυτικό τμήμα της Αραβίας, κοντά στον κόλπο της Άκαμπα.

Οι απόγονοι του Μαδιάμ ήταν κατά κύριο λόγο νομάδες αν και σε αναφορές, κατά την εποχή του Μωυσή, λέγεται ότι ζούσαν και σε πόλεις. Μάλιστα, στην εν λόγω εποχή, είχαν ευημερήσει ιδιαίτερα αφού είχαν δεκάδες χιλιάδες γαϊδούρια, βόδια κτλ. Ο πλούτος τους προερχόταν από το εμπόριο και τις λεηλασίες.

Continue Reading

Η πυθκιά τζαι το αππιητούρι των χαλουμιών

Στις μέρες μας, για να κάνουμε χαλούμια, χρησιμοποιούμε “πυθκιά”  την οποία αγοράζουμε από τις υπεραγορές. Στα παλιά χρόνια όμως, όταν δεν υπήρχαν αυτές οι ευκολίες, για να πήξουν το γάλα και να κάνουν χαλούμια, χρησιμοποιούσαν το στομάχι ενός μικρού αρνιού ή κατσικιού, που μόνο γάλα είχε πιεί και δεν πρόφτασε να φάει χόρτο!

Continue Reading

Κιρκιλούθκια

Πάει αρκετός καιρός από τότε που είχαμε γράψει για κάποια λέξη, έτσι σήμερα θα επανέρθουμε στην κατηγορία “Φράσεις – Λέξεις” προκειμένου να δούμε την κυπριακή λέξη κιρκιλούθκια!

Αρχικά να πούμε ότι με την λέξη κιρκιλούθκια εννοούμε κάτι που μικρό που συνήθως κυκλικό σχήμα,

“εσχεδίαζεν κάτι κιρκιλούθκια ο μιτσίς πας την κόλλαν”

ή κάτι που κάνεις συνεχώς και είναι παντελώς ανούσιο όπως για παράδειγμα ένας ποδοσφαιριστής που κάνει συνεχώς άσκοπες ντρίμπλες,

Continue Reading

Ριώ

Ριώ – αρχαία ριγόω – κρυώνω, με πιάνει ρίγος

Παραδείγματα από παλιό κυπριακό βιβλίο

  1. ριώ λαλώ σου και εν έρκουμαι
  2. ερίασα και επήα κη εφόρησα τον καπότον (πανωφόρι) μου
  3. ερίασα κη εμάρκωσα και που να πά να βράσω,να πάω ‘ς την στετούλλαν (γιαγιά) μου φοούμαι μεν της κλάσω
  4. Continue Reading

Κίλλης

Ίντα που εν καταλάβεις άμανα;

Ο γιος σου ο μιτσής εν τέλια κίλλης!

Χέλεις τζαι παπά να σου το πει;

* Κίλλης – Μικρόσωμο και αδύνατο γαϊδούρι. Από την αρχαία ελληνική λέξη κίλλος.

Σήμερα το χρησιμοποιούμε υποτιμητικά και περιπαιχτικά για κάποιον

Φωτογραφία:

Enrico Chico De Luigi

Rimini Ιταλίας