Browsing Category

Φράσεις – Λέξεις

Εν είσαι 400αρης

Λέγοντας “εν είσαι 400άρης” εννοούμαι τον βλάκα, τον τρελό. Η ιστορία της έκφρασης μας στέλνει στην αρχαία Ελλάδα και την δραχμή, που ήταν η νομισματική τους μονάδα.

Η δραχμή, σαν λέξη, ταξίδεψε σε πολλές αραβικές χώρες, Μαρόκο, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και έγινε ντιρχάμ (dirham) που είναι το δικό τους νόμισμα. Επέστρεψε σ’ εμάς σαν δράμι και την χρησιμοποιήσαμε σαν μονάδα μέτρησης βάρους.

Continue Reading

Γιατί οι Ισπανοί μιλάνε με θ;

Εδώ και πάρα πολλά χρόνια υπάρχει ένας αστικός μύθος που λέει ότι ο λόγος που Ισπανοί μιλάνε με ψευδισμό (κυπριακά – μασεύκουν), το οφείλουν στον βασιλιά Peter of Castile (1334 – 1369). Σύμφωνα με τον μύθο, ο βασιλιάς είχε το εν λόγω πρόβλημα στην ομιλία του και προκειμένου να μην το κοροϊδεύουν ανάγκαζε τον λαό του να μιλάει μ’ αυτό τον τρόπο.

Continue Reading

Τα μονόλιρα, πεντόλιρα τζαι πού `ντα, ο πεζεβέγκης που τα `χει στην πούγγα!!

Ο πεζεβέγκης είναι ο μαστροπός, ο νταβατζής, ο πάτρωνος όπως λέμε στην Κύπρο. Η λέξη μας έρχεται από την τουρκική λέξη pezevenk, όπου αυτή με την σειρά της προέρχεται από άλλες λέξεις που οι ρίζες τους είναι περσικές ή αρμένικες.

Τι θέλει λοιπόν και με κατατρέχει και με ρημάζει

ο πεζεβέγκης αυτός, ο Κλέφτης ο Κατσαντώνης;

Continue Reading

Ο μισκίνης και οι λεπροί – Μικρό ιστορικό

Η λέξη μισκίνης προέρχεται από την αραβική λέξη miskin, που σημαίνει φτωχός. Η λέξη, όπως συμβαίνει τις πλείστες φορές, ταξίδεψε και σε άλλες χώρες έτσι οι Ισπανοί έχουν την λέξη mezquino, που την μεταφράζουν ως μικροπρεπής, οι Γάλλοι την λέξη mesquin, που την μεταφράζουν και αυτοί ως μικροπρεπής αλλά και ως τσιγγούνης, οι Ιταλοί την λέξη meschino, που την μεταφράζουν ως δυστυχισμένος ή κακομοίρης και οι Τούρκοι την λέξη miskin, που την μεταφράζουν σαν τεμπέλη, νωθρό αλλά και λεπρό.

Continue Reading

Έγλεπε να μεν κολλήσεις καμιάν μαλαζαβράνγκα – Μικρό ιστορικό – Φωτογραφικό άλμπουμ

Η μαλαφράντζα, μια άλλη ονομασία της σύφιλης, είναι ένα χρόνιο και πολύ επικίνδυνο αφροδίσιο νόσημα που προσβάλλει άνδρες και γυναίκες. Προκαλείται από το βακτήριο Treponema pallidum ή ωχρά σπειροχαίτη και μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Τον πυρετό στους Τροπικούς, του Ρίο τη μαλαφράντζα

την πυρκαγιά που ανάψαμε μια νύχτα στο Μανάο

Νίκος Καββαδίας

Continue Reading

Φάουσα να φκάλεις

Η φάουσα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη φαγοῦσα, θηλυκή μετοχή του αορίστου φαγών, του ρήματος ἐσθίω = τρώω. Η φάουσα είναι συνώνυμο της λέξης φαγέδαινα έτσι σε πολλά μέρη της Ελλάδας μπορείς να την συναντήσει και μ’ αυτή την ονομασία.

“φαγέδαινα ἥ μου σαρκὸς ἐσθίει ποδός”

Αισχύλος

Η λέξη αν και ακούγεται μέχρι σήμερα, έπαψε να χρησιμοποιείται με την πρωταρχική της σημασία εδώ και αρκετό καιρό. Η φάουσα ήταν το έλκος που διαβρώνει και σαπίζει τις σάρκες. Πιθανόν να οφειλόταν σε καρκίνο, σύφιλη, γάγγραινα ή σε πληγή με στοιχεία κακοήθειας.

Continue Reading

Η αθασιά της Αϊσιές αν έσιει αθάσια ας έσιει

Πάντοτε διερωτώμουν γιατί τα αμύγδαλα τα λέμε αθάσια στην Κύπρο.  Αν και το έψαξα 2-3 φορές στο αχανές διαδίκτυο ποτέ μου δεν κατάφερα να βρω μια απάντηση.

Την λύση την βρήκα στο βιβλίο του κ. Νίκου Σαραντάκου, “Λέξεις που χάνονται: Ένα ταξίδι σε 366 σπάνιες λέξεις”. Σύμφωνα με το βιβλίο του, λέγονται αθάσια λόγω της Θάσου. Από πολύ παλιά, το όμορφο νησί, έβγαζε πολύ καλά αμύγδαλα έτσι οι αρχαίοι τα ονόμαζαν θάσια ή θιάσια. Μάλιστα οι Βυζαντινοί είχαν ένα αναψυκτικό από αμύγδαλα, ίσως ανάλογο της σουμάδας, που το έλεγαν θασόρροφον. Η λέξη δεν ακούγεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με εμάς, που την χρησιμοποιούμε αρκετά.

Continue Reading

Παττίχα – Μικρό ιστορικό

Το αγαπημένο φρούτο των κυπρίων είναι η παττίχα. Την τρώμε με χαλλούμι, αναρή, πόλιπιφ και ότι άλλο φανταστείς. Η Ινδή που ζει στην γειτονιά την τρώει με αλάτι!

Το φρούτο μας έρχεται από την δυτική Αφρική και φυτρώνει παντού. Η καλλιέργεια της ξεκίνησε τον 2ον αιώνα π.Χ..

Από το εσωτερικό του μπορείς να κάνεις γλυκά, χυμούς και άλλα. Εμείς χρησιμοποιούμε και τα παττιχόφυλλα για να κάνουμε “γλυκό του κουταλιού”. Σε μερικές χώρες χρησιμοποιούν και τα κουκούτσια, απ’ όπου παράγουν λάδι.

Continue Reading

Στρηνιάρης

Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη στρῆνος, που έχει την έννοια της φιληδονίας, της λαγνείας, της ορμής για συνουσία, του σεξουαλικού πόθου, του δαίμονα που κυριεύει την ψυχή (σχετικά με το σεξ) αλλά και την αλαζονική χλιδή και πολυτέλεια.

Στην Κύπρο την χρησιμοποιούμε με διάφορες έννοιες. Για παράδειγμα:

με την έννοια του ωραίου ντυσίματος

Continue Reading

Κόλαση

Η κόλαση είναι αρχαία ελληνική λέξη που προέρχεται από το ρήμα κολάζω, που είχε ως πρωταρχική σημασία το κλαδεύω. Πρόερχεται από την λέξη κόλος, όπου χρησιμοποιείτο για τα ζώα που είχαν κομμένο κέρατο, ακρωτηριασμένο πόδι ή κομμένη ουρά, δηλαδή κολοβό. Η σημασία της λέξης άλλαξε μετέπειτα και πήρε την έννοια του συγκρατώ από κάτι άσχημο. Αργότερα πήρε την σημασία του σωφρονισμού.

Continue Reading