Browsing Category

Φράσεις – Λέξεις

Τα μονόλιρα, πεντόλιρα τζαι πού `ντα, ο πεζεβέγκης που τα `χει στην πούγγα!!

Ο πεζεβέγκης είναι ο μαστροπός, ο νταβατζής, ο πάτρωνος όπως λέμε στην Κύπρο. Η λέξη μας έρχεται από την τουρκική λέξη pezevenk, όπου αυτή με την σειρά της προέρχεται από άλλες λέξεις που οι ρίζες τους είναι περσικές ή αρμένικες.

Τι θέλει λοιπόν και με κατατρέχει και με ρημάζει

ο πεζεβέγκης αυτός, ο Κλέφτης ο Κατσαντώνης;

Continue Reading

Ο μισκίνης και οι λεπροί – Μικρό ιστορικό

Η λέξη μισκίνης προέρχεται από την αραβική λέξη miskin, που σημαίνει φτωχός. Η λέξη, όπως συμβαίνει τις πλείστες φορές, ταξίδεψε και σε άλλες χώρες έτσι οι Ισπανοί έχουν την λέξη mezquino, που την μεταφράζουν ως μικροπρεπής, οι Γάλλοι την λέξη mesquin, που την μεταφράζουν και αυτοί ως μικροπρεπής αλλά και ως τσιγγούνης, οι Ιταλοί την λέξη meschino, που την μεταφράζουν ως δυστυχισμένος ή κακομοίρης και οι Τούρκοι την λέξη miskin, που την μεταφράζουν σαν τεμπέλη, νωθρό αλλά και λεπρό.

Continue Reading

Έγλεπε να μεν κολλήσεις καμιάν μαλαζαβράνγκα – Μικρό ιστορικό – Φωτογραφικό άλμπουμ

Η μαλαφράντζα, μια άλλη ονομασία της σύφιλης, είναι ένα χρόνιο και πολύ επικίνδυνο αφροδίσιο νόσημα που προσβάλλει άνδρες και γυναίκες. Προκαλείται από το βακτήριο Treponema pallidum ή ωχρά σπειροχαίτη και μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή.

Τον πυρετό στους Τροπικούς, του Ρίο τη μαλαφράντζα

την πυρκαγιά που ανάψαμε μια νύχτα στο Μανάο

Νίκος Καββαδίας

Continue Reading

Φάουσα να φκάλεις

Η φάουσα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη φαγοῦσα, θηλυκή μετοχή του αορίστου φαγών, του ρήματος ἐσθίω = τρώω. Η φάουσα είναι συνώνυμο της λέξης φαγέδαινα έτσι σε πολλά μέρη της Ελλάδας μπορείς να την συναντήσει και μ’ αυτή την ονομασία.

“φαγέδαινα ἥ μου σαρκὸς ἐσθίει ποδός”

Αισχύλος

Η λέξη αν και ακούγεται μέχρι σήμερα, έπαψε να χρησιμοποιείται με την πρωταρχική της σημασία εδώ και αρκετό καιρό. Η φάουσα ήταν το έλκος που διαβρώνει και σαπίζει τις σάρκες. Πιθανόν να οφειλόταν σε καρκίνο, σύφιλη, γάγγραινα ή σε πληγή με στοιχεία κακοήθειας.

Continue Reading

Η αθασιά της Αϊσιές αν έσιει αθάσια ας έσιει

Πάντοτε διερωτώμουν γιατί τα αμύγδαλα τα λέμε αθάσια στην Κύπρο.  Αν και το έψαξα 2-3 φορές στο αχανές διαδίκτυο ποτέ μου δεν κατάφερα να βρω μια απάντηση.

Την λύση την βρήκα στο βιβλίο του κ. Νίκου Σαραντάκου, “Λέξεις που χάνονται: Ένα ταξίδι σε 366 σπάνιες λέξεις”. Σύμφωνα με το βιβλίο του, λέγονται αθάσια λόγω της Θάσου. Από πολύ παλιά, το όμορφο νησί, έβγαζε πολύ καλά αμύγδαλα έτσι οι αρχαίοι τα ονόμαζαν θάσια ή θιάσια. Μάλιστα οι Βυζαντινοί είχαν ένα αναψυκτικό από αμύγδαλα, ίσως ανάλογο της σουμάδας, που το έλεγαν θασόρροφον. Η λέξη δεν ακούγεται ιδιαίτερα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με εμάς, που την χρησιμοποιούμε αρκετά.

Continue Reading

Παττίχα

Σήμερα θα αναφερθούμε στο πιο αγαπημένο φρούτο των Kυπρίων, την παττίχα, όπου την τρώμε μόνη της, με χαλλούμι, με αναρή, με πόλιπιφ και ότι άλλο φανταστείς. Πάντως η Ινδή που ζει στην γειτονιά μου βάζει αλάτι πάνω!

Η παττίχα μας έρχεται από την δυτική Αφρική και φυτρώνει σχεδόν σε όλα τα μέρη. Η καλλιέργεια της ξεκίνησε από τον 2ον αιώνα π.Χ. και από τότε ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο.

Continue Reading

Στρηνιάρης

Η λέξη στρηνιάρης προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη στρῆνος, που έχει την έννοια της φιληδονίας, της λαγνείας, της ορμής για συνουσία, του σεξουαλικού πόθου, του δαίμονα που κυριεύει την ψυχή (σχετικά με το σεξ) αλλά και την αλαζονική χλιδή και πολυτέλεια.

Εμείς στην Κύπρο χρησιμοποιούμε την λέξη με διάφορες έννοιες. Για παράδειγμα:Continue Reading

Κόλαση

Η κόλαση είναι αρχαία ελληνική λέξη που προέρχεται από το ρήμα κολάζω, που είχε ως πρωταρχική σημασία το κλαδεύω. Η λέξη έχει την προέλευση της στην λέξη κόλος όπου την χρησιμοποιούσαν για τα ζώα που είχαν κομμένο κέρατο, ακρωτηριασμένο πόδι ή κομμένη ουρά, δηλαδή κολοβό. Η σημασία της λέξης μετέπειτα πήρε την έννοια συγκρατώ από κάτι άσχημο και μετέπειτα πήρε την σημασία του σωφρονισμού.

Continue Reading

Τούτη εν γενέκα μου τζαι τούτη εν καύκα μου

Σήμερα θα γράψουμε για την λέξη καύκος (α), μια λέξη που όταν ήμουν έφηβος την άκουγες σχεδόν καθημερινά στις συζητήσεις εν αντιθέσει με τους σημερινούς έφηβους που δεν γνωρίζουν καν την σημασία της.

Ο καύκος(α), είναι ο γκόμενος, η εξωσυζυγική σχέση ή το αγόρι (κοπέλα) που έχεις δεσμό μαζί του αλλά όχι ο νόμιμος σύζυγος. Η λέξη προέρχεται, πιθανότατα (υπάρχουν και άλλες ετυμολογίες), από την αρχαία ελληνική λέξη καῦκος που είναι ένα είδος ποτηριού, η κούπα, αυτή που μοιάζει με τα σημερινά ποτήρια του κρασιού.

Continue Reading

Γης Μαδιάμ: Μικρό ιστορικό

Ο Μαδιάμ ήταν ένας από τους γιους που απέκτησε ο Αβραάμ με την Χετούρα. Οι απόγονοι του Μαδιάμ είχαν ονομαστεί Μαδιανίτες.

Η περιοχή που κατείχαν οι Μαδιανίτες ήταν γνωστή ως Μαδιάμ ή γη Μαδιάμ. Κατά γενική παραδοχή οι Μαδιανίτες ζούσαν στο βορειοδυτικό τμήμα της Αραβίας, κοντά στον κόλπο της Άκαμπα.

Οι απόγονοι του Μαδιάμ ήταν κατά κύριο λόγο νομάδες αν και σε αναφορές, κατά την εποχή του Μωυσή, λέγεται ότι ζούσαν και σε πόλεις. Μάλιστα, στην εν λόγω εποχή, είχαν ευημερήσει ιδιαίτερα αφού είχαν δεκάδες χιλιάδες γαϊδούρια, βόδια κτλ. Ο πλούτος τους προερχόταν από το εμπόριο και τις λεηλασίες.

Continue Reading